

D3991

སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་བྱིན་གྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་དཱ་ན་ཤཱི་ལ་དང་། པྲཛྙཱ་ཝརྨ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།།[་@#། །ག་ཡ་མགོའི་རིའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་བཞུགས་སོ། ། @##། །འཕགས་པ་ག་ཡ་མགོའི་རི་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་རྣམ་པར་བཤད་པ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མདོར་བསྡུས་པ་ནི་གླེང་གཞི་དང་མཐུན་པའི་ཉན་པ་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། རྟོགས་པ་པོ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བརྟག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང་། བཞེངས་པ་དང་། བསྟན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་གྱི་མཐུ་དང་། སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའོ། །སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དེ་ཡང་བསྡུ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུས་བསྡུས་པ་དང་། འབྲས་བུས་བསྡུས་པའོ། ། དེ་ལ་གླེང་གཞི་ནི་སངས་རྒྱས་དུ་མ་བཞུགས་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡུལ་དེར་འདུས་པ་དེ་བརྗོད་པས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཡང་སངས་རྒྱས་དུ་མས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐུན་པའི་ཉན་པ་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་མི་སློབ་པ་དང་། སློབ་པས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་མི་སློབ་པ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ལྷག་མཐོང་གི་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་རྫོགས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་ཟིན་པ་དང་། ཁུར་བླངས་པ་བོར་བ་སྟེ། ཁུར་དེ་ཡང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་གོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་སུམ དུ་བྱེད་པ་དང་།ཁམས་གསུམ་ནས་བྱུང་བ་དང་། མ་ནོར་བའི་གདམས་ངག་བསྒོམས་ཏེ་དེ་ལ་གནས་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཤིན་ཏུ་སྤངས་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་དང་། དད་པས་བྱིན་པ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་འོས་སུ་གྱུར་པས་སོ། །རྣམ་པ་ གཉིས་ཀྱིས་སློབ་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།བསླབ་པ་མ་རྫོགས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པས་སོ་། །དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་སྟེ། རྟོག་གེའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གྱི་སྐབས་འདིར་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།འདིས་ནི་དོན་འདི་དེ་དག་གི་ཡུལ་ཡང་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་རྟོག་པ་པོ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་པར་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་བརྙེས་པ་དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་ རྒྱས་རྣམས་ལས་ཡེ་ཤེས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་ཏོ།།ཡེ་ཤེས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུ་བདུན་གྱིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དམ་བཅས་པ་ཉམས་སུ་ལོན་པ་དང་། ཁུར་བླངས་པ་བོར་བ་སྟེ་ཁུར་གྱི་དོན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཤིན་ཏུ་སྤངས་པ་དང་། ཤེས་ བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཤིན་ཏུ་སྤངས་པ་དང་།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་དང་། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཟུག་[(]རྡུ་[,]རྔུ་[)]བཏོན་པ་དང་། སྨོན་ལམ་དང་བྲལ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་དང་། བདག་མེད་པའི་སྒྲ་བསྒྲགས་པ་དང་། ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཤིན་ཏུ་ཚར་བཅད་པ་དང་། རྐྱེན་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་མི་འབྱུང་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བཤད་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤངས་པ་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་།མུ་སྟེགས་ཅན་ཞིང་ངན་པ་རྣམ་པར་བཟློག་པ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པས་སོ། །དེ་ལ་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི་གང་གིས་གང་ཞིག་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །དེ་དག་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཡིན་པས་དུས་གསུམ་དུ་ཡང་རང་ བཞིན་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་རིགས་པའི་ཚུལ་དུ་གཞག་པས་བྱིས་པས་རྫས་སུ་ཡོད་པར་བཏགས་པ་གཞན་ཡང་མི་སྲིད་པར་བསྟན་ཏོ།

阿阇黎耶喜授所造圆满。印度堪布达那戒罗与般若瓦摩，及大译师班智耶喜德译校审定。


伽耶山释论
顶礼文殊童子。略说分为：与序分相应之圆满听众、三摩地、清净证悟者、所观察事物、起身、教示、菩萨功德力及行为差别。
其行为差别亦应知由二种摄集所摄：由因摄集及由果摄集。
其中序分因诸多佛安住故，由说彼处会众，亦显示此法门为诸多佛所摄受故。
相应圆满听众应知由无学及有学所摄。其中无学应知由八种：由胜观作用极圆满故为作用圆满，由断除三摩地障故为作用已办，舍弃重担，其重担即五取蕴。现证涅槃，从三界出，修习无误教授而住于彼而极断烦恼，极修神足，由堪为信施受用者故。
应知由二种为有学：学处未圆满及如所欲义未圆满故。
其中三摩地为所观察事物，为显示非寻思境故。此义时分中，应知世尊三摩地非与声闻缘觉共同。此显示此义亦为彼等境。
其中清净证悟者显示证得菩提，其证得菩提较声闻缘觉于智慧证悟有所差别。其智慧证悟亦应知由十七种：履行誓言，舍弃重担，重担义如前。极断烦恼障，极断所知障，如实现证一切法，拔除一切见刺，离愿，成就出世间智慧，善转法轮，宣说无我声，极摧伏诤论者，不生缘起相应，善说世间出世间法，断除颠倒执著，随顺八支圣道，遮止外道恶田，由显示三宝福田故。
其中所观察事物为由何者如何通达何者。彼等是遍计故，应知于三时亦无自性。其中由安立不应由身心通达之理，亦显示凡夫执为实有之他法不可能。

།དེ་ལ་ལུས་ཀྱིས་མི་རིགས་པའི་ཚུལ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྤྱོད་པ་མེད་པ་དང་། ཀུན་ ཏུ་བརྟགས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་།འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་། རྐྱེན་རྣམས་ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། མི་གཙང་བ་དང་། ཐེར་ཟུག་མ་ཡིན་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་བསྒྲིམས་ཏེ་ཡོངས་སུ་བསྐྱང་དགོས་པ་དང་། འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱིས་སོ། །སེམས་ཀྱི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ རིགས་པའི་ཚུལ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ།ལོག་པར་སྣང་བས་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་དང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དང་། མི་གནས་པ་དང་། ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་མི་དམིགས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དང་། རིང་དུ་སོང་བས་སོ།། དེ་ལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་དོན་ནི་མིང་དང་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐ་སྙད་ཙམ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། རྟོག་གེའི་ཡུལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང་། ཆོས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ དང་།མཚན་མ་མེད་པ་དང་། བྱིས་པའི་ཡུལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང་། གནས་མེད་པ་དང་། མ་སྐྱེས་མ་འགགས་པ་དང་། ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ ལས་མི་དམིགས་པ་དང་།ལྟ་བ་པོ་དང་བྲལ་བ་དང་། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང་། རྟེན་མེད་པ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་དང་། འདུས་མ་བྱས་པ་དང་། སྐབས་མེད་པ་དང་། ཉི་ཚེའི་ཤེས་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཞན་དག་ལ་བསྟན་དུ་མེད་པ་དང་། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་དང་། སྣང་བ་མེད་པ་དང་། བརྗོད་དུ་མེད་པས་སོ། །ད་ནི་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་ཡང་མིང་དང་། བཏགས་པ་དང་། བརྡ་དང་། ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ཀུན་བརྟགས པའི་རང་བཞིན་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ།།མིང་དང་། བརྡ་དང་། བཏགས་པ་དང་། ཐ་སྙད་ཙམ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་། གསོག་དང་། བདག་མི་དམིགས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་ རབ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང་།ཡི་གེའི་ལམ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང་། ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་པོ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་པ་གང་གིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་དག་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་ ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་།ཡོངས་སུ་ཤེས། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་འདི་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱའོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དེ་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་པ་དང་། མི་འགྱུར་བ་གཉིས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དང་བ་དང་། རབ་ཏུ་ཞི་བར་ ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།།མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དོན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་བསྟན་པའི་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་བཞེངས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་མྱོང་བའི་དོན་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ལས་ བརྩམས་ཏེ་བསྟན་པ་དང་།དེས་ཞུས་པ་གཏན་ལ་ཕབ་པར་བསྟན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ལ་བཀའ་སྩལ་ཞེ་ན། བསྟན་པ་འདིའི་ཆེད་དུ་དེས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་འདི་བཤད་ཅེ་ན། བཤད་པ་འདི་ཟབ་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཟབ་ པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་ཞུས་ཤེ་ན། དེ་ཉིད་ལ་བཀའ་སྩལ་པས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞུས་པར་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞུས་པ་དེ་ཡང་འཇུག་པ་རྣམ་པར་དག་པ་རིག་པར་བྱའོ།

关于身体不合理的情况，应当以八种方式来了知：即无所作为、从遍计所生、无想、从众缘和合而生、不清净、非恒常、本性需要努力护持、具有毁灭的性质。
关于心识不应理解的情况，应当以六种方式来了知：以错误显现令凡夫迷惑、从善恶缘而生、不住、遍计相不可得、本性空、远离。
其中所应了知的义理，仅是名言施设而已，应知无有遍计的自性。此等仅是名言，应当以二十二种方式来了知：无实体、超越戏论境界、法性本空、无相、超越凡夫境界、超越识的境界、无住、不生不灭、超越一切名言、不见善恶造作业、离见者、超越耳识行境、超越意识行境、无依、如虚空、无为、无处、超越片面智、无量、不可示于他人、自证、无显现、不可言说。
现在，如是了知也仅是名称、假立、符号、名言而已，应知无有遍计的自性。名称、符号、假立、名言等仅以六种方式来宣说：非真实遍计、积聚、不见我、超越世间智慧、超越文字之道、离我执与我所执。
如是，能了知者是谁、所了知为何、以何方式了知，以如是正确智慧如实见到、遍知、现证，此即是'现前圆满菩提'。此现前圆满菩提又以不变与无变二者，显示为极为清净与极为寂静。
无相之义如前所述。三摩地的作用圆满后，为开示而起身，应当如是了知。其中开示有二种：以三摩地所证义理为根本而对圣文殊开示，以及对他所问作决定开示。
为何对圣文殊开示？因为他加持此教法之故。为何由他加持而作此说？因为此说甚深，故依甚深智慧而说。为何由圣文殊请问？因为对他开示，故由他请问为合理。此请问也应知是清净趣入。

།འཇུག་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་དགུས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྤྲོས་པ་བོར་བ་དང་། ཆོས་སུ་འཛིན་པ་བོར་བ་དང་། བླ་གབ་མེད་པའི་དོན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དང་། ཞི་བ་དང་། རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པར་འཛིན་པ་བོར་བ་དང་། ལམ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་བོར་བ་དང་། སྐུར་པ་དང་། སྒྲོ་བཏགས་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པ་དང་། ཤེས རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་དང་།ཁམས་གསུམ་པ་ལ་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་བཞིའི་དོན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་གྱི་མཐུ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། སྤོབས་ པ་ཐོགས་པ་མེད་པའོ།།ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ་ཡང་གོང་ནས་གོང་དུ་རྣམ་པ་བཅུ་བཞིས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་བཞི་གང་ཞེ་ན། གདམས་ངག་མི་བརྗེད་པ་དང་། ལེགས་པར་བཟུང་བའི་གདམས་འདུས་བྱས་ལ་ཉེ་བར་རྟོག་པ་དང་། དེ་ལ་ ཡང་ཉེས་པར་ལྟ་བ་དང་།ཉེས་པ་དེ་དག་དང་མི་བསྟེན་པ་དང་། དགེ་བའི་ལས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་དང་། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དང་མཐུན་པ་དང་། ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ མི་སྐྱོ་བ་དང་།ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། གཞན་གྱིས་མི་བཀྲི་བ་རྣམ་པར་དག་པས་སོ། །སྤོབས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ནི་ས་བཅུས་བསྡུས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམ་པ་བཞིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་བསྟན་པར་རིག་ པར་བྱའོ།

清净趣入也应当以九种方式来了知：舍弃戏论、舍弃执著法、无遮蔽义如前所述、寂静、舍弃常执、舍弃无常执、舍弃诽谤道、断除诽谤与增益、于一切法以一理趣入、修习般若波罗蜜多、超越三界等四句之义分别如前所述。
其中，菩萨功德力应当以二种方式了知：如愿圆满所欲及无碍辩才。
如愿圆满所欲也应当了知是以十四种方式逐渐成就：何为十四？不忘教诫、善持教授、观察有为、见其过患、不依彼等过失、摄持善业、身语意业清净、戒律清净、随顺有情利益、圆满资粮、永不厌倦、业果清净、加行清净、有情利益清净、不为他转清净。
无碍辩才应当了知是以十地所摄的四种发心差别来显示。

།རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་དེ་ཡང་བཞི་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། གོང་ནས་གོང་དུ་རྒྱུ་ཆུད་མི་ཟ་བ་དང་། ཡང་རྒྱུའི་རིམ་གྱིས་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཡང་སྨོན་ལམ་ལ་བརྟེན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཛིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་སྡོམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་ན་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། ཁུར་བླངས་པ་མི་འདོར་བ་དང་། ཡང་གོང་ནས་གོང་དུ་མཐུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཡང་དབང་པོ་རྣོ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྤྱོད་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། རྩོལ་བའི་ཡོངས་སུ་གཡོ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང་། རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་རབ་ཏུ་གནས་པ་དང་། ཡང་བཞི་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་པ་དང་། བློས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། ཐབས་མཁས་པས་ཆོས ཐམས་ཅད་ལ་འཇལ་བ་དང་།ཡེ་ཤེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་རུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང་། སྤྲོས་པ་ལས་དབེན་པ་དང་། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ བྱེད་པ་དང་།ཡང་མོས་པས་སྤྱོད་པ་ན་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་ས་དང་པོ་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྤྱོད་པ་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་པ་དང་། བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ལྷག་ པར་དམིགས་པ་དང་།འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་དང་། ཡང་མ་ནོར་བར་དགེ་བ་བསྒོམ་པའི་གནས་དང་། མ་ནོར་བའི་ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་སྐྱེ་གནས་དང་། མ་ནོར་བར་བསྒོམ་པའི་གནས་དང་། རང་གི་སེམས་ལ་ དབང་བསྒྱུར་བ་དང་།ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་མཐའ་ཡས་པ་འཛིན་པ་དང་། ཆོས་མཐའ་ཡས་པ་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་མཐའ་ཡས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་རོལ་པ་མཐའ་ཡས་པ་མྱོང་བ་དང་། ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཀྱི་གཉེན་པོའི་གནས་དང་། ཉོན་ མོངས་པའི་ནད་དང་མཐུན་པའི་སྨན་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང་།ཤེས་ནས་ཀྱང་ཐབས་ལ་གནས་ཏེ་ཇི་ལྟར་མཐུན་པ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ལས་གསོ་བ་དང་། ཡང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་དང་། དེ་ཡང་བསླབ་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལས་ ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་།བསྒོམ་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་། བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་མངའ་བདག་མངོན་སུམ་དུ་བཞུགས་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ལ་ཡོངས་སུ་དྲིས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བའི་སེམས་འབྱུང་བ་རྣམས་དང་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རྒྱུས་བསྡུས་པའི་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་རྒྱུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །རྒྱུ་རྣམ་པར་དག་ པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དེ་ཡང་བསྟན་པ་རྣམ་པ་བཞིས་ཡོངས་སུ་བརྗོད་དེ།ཚོགས་དང་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་བསྟན་པ་དང་། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསྟན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྒྲུབ་ པ་བསྟན་པས་སོ།།དེ་ལ་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་དག་གི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཇི་མི་སྙམ་པ་དང་། དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་དང་། བྱང་ ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་པ་དང་།མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་དང་། སྨོན་ལམ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། ཚོགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པས་སོ།

所说的详细分类也由十二种相来完整阐述。什么是十二种相呢？从上至上因不失坏，以及以因的次第圆满清净果，以及依愿力而持一切佛法，戒律清净，在修道时以智慧方便修习一切法，不舍所担重任，以及从上至上清净威力，以及为令根器锐利而殊胜缘念菩提分法，以智慧殊胜而如实成就无量行，超越一切精进动摇，安住于王位继承人，以及殊胜缘念四法，以智慧详细分别，以善巧方便衡量一切法，通达智慧，以及种姓自性圆满，持有世间和出世间闻法，远离戏论，任运成办众生利益，
以及在胜解行位时以圆满现行而殊胜缘念初地，以圆满智慧而殊胜缘念修行所生行，以圆满修行而殊胜缘念未得佛法，以圆满果而如欲现证，以及无误修善之处，无误法决定了悟之生处，无误修行之处，自心得自在，
以及持无量善根，决定了悟无量法，随入无量三昧门，领受无量游戏，以及烦恼病对治处，善知烦恼病相应药，知已住于方便如应修行，治愈烦恼病，以及胜过一切声闻缘觉，于一切学处殊胜超越，修行殊胜超越，修行果殊胜超越。
法王现前住世时向圣文殊请问，是为宣说菩萨功德。为何如此？为令对菩萨生起嗔心者生起净信。其中以因摄持的行相分类，是以殊胜清净因来完整宣说。
彼殊胜清净因也由四种教法来阐述：宣说资粮和清净道，宣说福德智慧资粮，宣说通达真实际的方便，以及宣说随顺修行。
其中宣说资粮道应当以八相了知：成熟种种不同众生，以种种恶行无所动摇，摄集一切白法，殊胜缘念菩提分法，不同相，种种愿，如实了知所化众生，成办种种资粮。

།རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་བསྟན་པ་ཡང་རྣམ་པ་བརྒྱད་ ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ།དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། རྐྱེན་གྱིས་མི་ལྟ་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་གཏོང་བ་དང་། ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བ་དང་། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་གཅོད་པ་དང་། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དང་། ཚུལ་གཅིག་ཏུ་ཡང་དག་པར་ གཞོལ་བ་དང་།བྱིས་པས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་། ཞི་བའི་དབྱིངས་སུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པས་སོ། །དེ་ལ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་སྣ་ཚོགས་སྒྲུབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་སྟེ། དེའི་དོན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཡང་གཉིས་ཏེ། ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་ནས་བྱུང་བའོ། །ཡང་གཉིས་ཏེ། ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་དང་། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའོ། །ཡང་གཉིས ཏེ།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པས་མཐའ་དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པས་མཐའ་མི་དམིགས་པའོ། །ཡང་གཉིས་ཏེ། འདུས་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་ དག་པའི་མཐའ་ནི་རྣམ་པ་བཞིས་བསྟན་ཏེ།མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་དང་། རྟག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང་། དོར་བ་མེད་ཅིང་གཞག་པ་མེད་པས་ཏེ། དོར་བ་མེད་ཅིང་གཞག་པ་མེད་པའི་ དོན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་ནི། དེ་མ་ཐག་ཏུ་གསུངས་པའི་ཚིག་གསུམ་དང་། བཅུ་པ་ཕྲག་དྲུག་གིས་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏེ། གང་གིས་ཇི་ལྟར་གང་གི་དོན་དུ་གང་དུ་གནས་ཏེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའོ།

清净道的教授应当以八种方式来了知：
对善法与不善法的修行，
不观待因缘而现前一切法，
从一切执著中解脱，
断除结生相续，
如实正见，
专一趣入正道，
如实遍知凡夫所计执，
以及现证寂静界。
其中福德智慧二资粮的教授应当以二种方式了知：
修习种种善根资粮和遍断。
其义如前。
复有二种：
三界中所行和从三界中所生。
又有二种：
成就有所得果报和成就无所得果报。
因为是识的行境而有所缘边际，和因为超越识的行境而无所缘边际。
遍知有为界和遍知无为界。
其中真实边际以四种方式宣说：
以无常性断除过失，
以自相而住，
恒时安住法界自性，
以及无舍无立。
无舍无立之义如前。
宣说通达此义之方便：
即以前所说三句和六十句来宣说，
即由谁、如何、为何、住于何处而通达。

།དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་འཁོར་དང་བཅས་པས་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ བྱེད་དེ།དེ་ཡང་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་རྣམ་པར་དག་པས་ལམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ལམ་རྣམ་པར་དག་པས་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ནི་ལམ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཉིད་གཅིག་པུ་སྟེ། གནས་ཡིན་ཞིང་གཅིག་ ལ་གཅིག་རྟེན་པ་དང་།ཡང་དག་པའི་མཐའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་ཏེ་གནས་འགྱུར་བ་དང་། གནས་གྱུར་པས་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཕན་ཚུན་བྱ་བ་བྱས་པར་གནས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། ཐོག་མ་ མེད་པའི་འཁོར་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐར་པའི་ས་བོན་དང་མཐུན་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་།ལས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་དང་མཐུན་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། བདག་ལ་ཕན་པ་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་དང་མཐུན་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་[(]དུ་[,]ངུ་[)་ ཡང་ཚད་མེད་པར་བྱེད་པ་དང་།དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དང་། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་འཛུད་པ་དང་འབྱིན་པ་དང་། དུས་དང་དུས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་། མཐའ་ གཉིས་སྤངས་ནས་ནང་ལ་བརྟེན་པ་དང་།ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་དང་། གཞན་དག་ཀྱང་བསླབ་པ་དེ་ཉིད་ལ་འགོད་པ་དང་། བསྒོམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་བོར་བ་དང་། འཁོར་མ་ རུངས་པ་མ་ཡིན་པ་གདམས་པ་དང་།མ་ནོར་བར་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་དང་། བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་ཤེས་ནས་ཇི་ལྟར་མཐུན་པར་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་དང་། སེམས་ལ་ཡང་དག་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་འཛིན་ པ་རྣམ་པར་སྤོང་བ་དང་།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འདོད་པ་མེད་པ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་ཐོབ་ པ་དང་།ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་དོན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་དོན་དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འཕགས་ པ་དང་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ལུས་ལ་རྟོག་པ་དང་།ཡང་དག་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ལ་རྟོག་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཆུང་[(]དུ་[,]ངུ་[)་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ལ་རྟོག་པ་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་སྲེད་པ་ལ་རྟོག་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ ལོག་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ལྟ་བ་ལ་རྟོག་པ་དང་།སྒོ་སྣ་ཚོགས་ནས་བསགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་རྟོག་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པ་ལ་རྟོག་པ་དང་། མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་དོན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དང་། དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་རྟོག་པ་དང་། མོས་པ་ཐ་དད་ པའི་སེམས་ཅན་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་ལ་རྟོག་པས་སོ།།གང་གི་དོན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུས་བསྟན་ཏེ། སྦྱིན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བཟོད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བསམ་གཏན་ རྣམ་པར་དག་པ་དང་།ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཐབས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སྨོན་ལམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སྟོབས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པས་སོ།

对此，由智慧及其眷属而得以通达。应当了知这是以三十三种方式来阐述的：以清净心而得清净道，以清净道而得清净心；真实边际是道与智慧的所缘唯一，是所依且互相依止；安住于真实边际智慧而得转依，由转依而得智慧极为清净；互为作用而安住；如实遍知所知事物的真实性；遍知无始轮回中众生解脱种子的相应性；遍知种种业的异熟果报的相应性；遍知利益自己和利益他人的相应性；
使微小的善根变得无量；分别善与不善；如实遍知种种生起的真实性；摄取和舍弃善法与不善法；遍观察时与非时；舍离二边而依止内在；为离身语意恶行而精进；引导他人趣入此学处；依止修行而离贪嗔；选择善良眷属而教导；
寻求无误闻法；于一切法得自在；了知意乐与习气而随顺说法；通达真实义；断除心中对正确与不正确的执著；圆满菩提资粮；令众生成熟；观察诸法的生灭；通达一切法；于涅槃无所贪求；
获得四无畏；获得一切法任运成就的智慧；于一切法无有疑惑；以胜义理趣而入无执著义，其义如前。应当了知通达之义亦以十种方式宣说：观察圣者与非圣者的有为与无为之身；观察正确与不正确之义；观察小中大的烦恼与清净；观察善与不善的贪爱；
观察颠倒与不颠倒见；观察从种种门积集的善根；观察无边众生界；无执著义如前；观察具足义与非义；观察对不同意乐的众生显示菩提心要。为何而通达亦以十种方式宣说：布施清净、持戒清净、忍辱清净、精进清净、禅定清净、智慧清净、方便清净、愿清净、力清净、智慧清净。

།གང་དུ་གནས་ཏེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུས་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྡོམ་པ་རྣམ་པ་ གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་།བདག་ཏུ་འཛིན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་། སྨད་པ་དང་མ་སྨད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དང་། དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་དང་། མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་ས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་།འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དང་། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་ལ་མཁས་པས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ལམ་སྟོན་པ་དང་། སེམས་ཅན་གདུལ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སྐྱོ་བས་སོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ནི་མི་བསླུ་བས་ཡོངས་སུ་ བསྟན་ཏོ།།ཡང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དང་། དེ་དག་ལ་འདོད་པ་མེད་པའོ། །ཡང་བདག་ཉིད་ལམ་བཟང་པོར་ཞུགས་པ་དང་། གཞན་དག་ལ་ཡང་ལམ་དེ་སྟོན་པས་སོ། །མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་རྣམ་པར་གནས་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་ པའི་ཤེས་པ་དང་།བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སོ། །ཡང་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་། མཚན་ཉིད་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་སོ། །ཡང་གཉིས་ལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་བསྒོམ་པའི་བརྩོན་ འགྲུས་བརྩམས་པས་སོ་།།ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་བསླབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་བསྒོམ་པ་ལ་མཁས་པས་སོ། །རྒྱུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྣམ་པ་འདི་བཞིས་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དུས་གསུམ་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་པའོ།།མ་ནོར་བར་བཤད་དེ་སྟོན་པའི་ཐུགས་མཉེས་པས་ལེགས་པར་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །སྟོན་པ་པོ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བསྟན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བསྟན་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པས་ མངོན་པར་བསྟོད་པའི་དོན་རིག་པར་བྱའོ།།འཕགས་པ་ག་ཡ་མགོའི་རི་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་རྣམ་པར་བཤད་པ། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།

应当了知，住于何处并领悟之处，是以十种方式来宣说的：三种清净戒律，断除我执，完全舍弃赞叹与诽谤，无有对实有和非实有的执著，以无所缘的方式分别观察声闻、缘觉和菩萨地，远离一切执著，通达世俗谛和胜义谛而示现无颠倒之道，为调伏众生而于一切生处无有厌倦。
随顺法的修行是以不欺诳而圆满宣说的。又现证声闻和缘觉乘，而于彼等无有贪著。又自身入于善道，并为他人宣说此道。
在胜解行地安住时具有有功用智，在修道位安住时具有无功用智慧。又通达智慧和方便善巧，随顺一相。又完全舍弃二边之行，精进修习善法。又善学一切法，通达如是修习之善巧。
应当了知以此四种殊胜清净因获得殊胜清净果：即诸如来智慧于三时中具足一刹那。
应当了知无误宣说即是令导师欢喜而善说之义。应当了知以说者清净、所说清净、所说果清净而赞叹之义。
《圣伽耶山顶经释》，由大师世亲造，圆满。

། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་སུ་རེནྡྲ་བོ་དྷི་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།། །།

印度堪布苏仁陀菩提与大译师班智达耶喜德翻译校对并审定。
